60.3 F
San Jose
Friday, July 1, 2022
Trang chủĐời SốngSức KhỏeBài thuốc điều trị các tạng phủ

Bài thuốc điều trị các tạng phủ

Bác Sĩ Đặng Trần Hào

Vị không tiêu mà mạch hữu lực thì nên tả. Bệnh nhân hay nhợn ói, ợ hơi, thường ăn không tiêu, đại tiện lỏng, biếng nhác, ưa nằm, hay đau nhói không nhất định thì nên dùng những bài sau:

Sả, riềng, ớt, tỏi… giúp toát mồ hôi và lợi tiểu, kích thích vị giác, thông túi mật, đặc biệt để chống dị ứng thức, sát trùng và giảm cholesterol và mỡ trong máu… (Hình minh họa: Robert Lens/Pixabay)

1-Bình Vị Tán:
-Thương truật 6 gram
-Hậu phát 6 gram
-Trần bì 3 gram
-Can khương 3 gram
-Chích thảo 3 gram

Nếu bệnh nhân đầy, cộng thêm tào kết, hoặc không đại tiện được mà mạch trầm, sác, hữu lực thì dùng bài:

2-Tiểu Thừa Khí Thang:
-Đại hoàng 2 gram
-Hậu phát 6 gram
-Chỉ thực 3 gram

Nếu bệnh nhân không ghét lạnh mà ghét nóng, miệng khát, họng khô, nói xàm, táo bón, cả vị và đại trường hợp bệnh thì dùng Điều Vị Thừa Khí Thang.

3-Điều Vị Thừa Khí Thang:  
-Đại hoàng 9 gram
-Mang tiêu 4 gram
-Cam thảo 2 gram

Đại hoàng tính hàn, tả vị và ruột già; mang tiêu là một loại thuốc muối để xổ đồ ứ trong ruột; cam thảo ôn trung, tính hòa hoãn.

Nếu hai bài trên không có hiệu lực thì dùng bài:

4-Đại Thừa Khí Thang:
-Đại hoàng sao rượu 20 gram
-Mang tiêu 16 gram
-Hậu phát 12 gram
-Chỉ thực 9 gram

Nấu chỉ thực và hậu phát trước, bỏ đại hoàng vào sau. Khi sắc xong lấy nước đổ vào mang tiêu mà uống khi ấm.

Nên nhớ khi tả phải rất cẩn thận, dùng Tiểu Thừa Khí trước, không hiệu quả mới dùng tới Đại Thừa Khí, và khi đã đại tiện được thì thôi, không dùng thuốc nữa, vì tả nhiều có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Ngoài các vị và bài thuốc chữa trị bằng cách bổ tả chúng ta còn cần quan tâm tới sự ăn uống cũng rất cần cho sự kiện toàn tiêu hóa.

Về ăn

Ăn rất quan trọng cho sự sống của cơ thể, Đông y bảo “Bệnh tòng khẩu nhập, bệnh theo miệng vào.” Đúng vậy ăn uống không thể không cẩn thận. Tùy theo tập tục địa phương về cách nấu nướng và sở thích của mỗi cá nhân và sự chọn lựa thức ăn cho thích hợp khẩu vị, hợp thể trạng để giúp cho tiêu hóa kiện toàn.

Con người có ba loại thức ăn: đường, thịt và mỡ. Ngoài ra có rau cỏ và trái cây vừa là chất độn vừa là sinh tố (vitamin). Với những thức ăn đó con người phải ăn đầy đủ, vừa phải, không nhiều quá, không ít quá. Theo chỉ tiêu khoa học ngày này thì biếu dưỡng căn bản của một ngày vào khoảng 2,000 calories, mỡ 9 calories, đường 4 calories, như vậy một người chỉ cần 75 gram thịt, 88.8 gram mỡ và 255 gram đường.

Biểu dưỡng căn bản là biểu dưỡng lúc nghỉ ngơi, lúc làm việc thể xác hay tinh thần biểu dưỡng phải cao hơn.

Từ đó để tăng hay giảm thức ăn cho hợp với hoàn cảnh làm việc của từng loại người. Khi nấu thức ăn chúng ta dùng đồ gia vị mặn, đắng, cay, chua và ngọt, năm vị đó gọi là ngũ vị. Đông y rất chú trọng vấn đề gia vị, vì ngoài tăng hương vị cho thức ăn, đồ gia vị còn có tác dụng như dược liệu, giúp ích cho tỳ vị tiêu hóa thực phẩm như:

-Quế, hồi, tiêu, gừng, sa nhân: Làm ấm cơ thể nói chung và hệ thống tiêu hóa nói riêng.

-Thảo quả, đinh hương, trần bì, hương phụ: Thông khí.

-Hành, sả: Toát mồ hôi và lợi tiểu.

-Hột từ tô, hột cải: Giảm ho và đờm.

-Gừng, riềng: Tẩy uế khí và chống nôn mửa.

-Ớt: Kích thích vị giác.

-Nghệ: Thông túi mật, đặc biệt để chống dị ứng thức ăn.

-Tỏi sống: Sát trùng và giảm cholesterol và mỡ trong máu.

-Mật ong: Sát trùng và trị đau dạ dày.

Tất cả đều tốt, nên dùng vừa đủ, nhiều quá thì có hại.

Mật ong giúp sát trùng và trị đau dạ dày. (Hình minh họa: ExplorerBob/Pixabay)

Về uống

Uống cũng như ăn ai cũng thích khoái khẩu, nhưng thỉnh thoảng thôi, ngày nào cũng khoái khẩu là có hại cho hệ thống tiêu hóa (tỳ và vị).

Rượu, cà phê là những chất kích thích, phần nhiều đều độc, nếu quá lạm dụng sẽ có hại cho gan là tạng có trên 500 công việc điều hòa trong cơ thể và nhất là giúp cho tỳ.

Nếu gan khí phạm tỳ thì ăn uống bị đầy hơi khó tiêu, nếu thăng lên trên thượng tiêu sẽ là tim khó thở hay khi chặn ở cổ mà ta có cảm tưởng như có vật gì vướng ở cổ, thỉnh thoảng phải ho, Đông y gọi là mai hạc khí, chụp hình không thấy, phải dùng thuốc cho tản khí, giáng khí và bình gan khí mới hết được. Cà phê cũng có hại cho thần kinh và dạ dày nếu dùng quá nhiều.

Ăn uống cho quân bình

Chúng ta đã nghe nhiều lần về ăn uống quân bình, đến nỗi chúng ta không muốn nghe thêm nữa. Nhưng thế nào là ăn uống quân bình? Quân bình ăn uống đặt trên ba thành phần: Chất đường (carbohydrate), chất mỡ (fat), chất đạm (protein). Bác Sĩ Barry Sear, người từng được giải Nobel, nghiên cứu cho biết tỉ lệ lý tưởng là 40% chất đường (carbohydrate), 30% chất béo (fat), 30% chất đạm (protein) sẽ giúp cho cơ thể không bị mập phì và giữ thon gọn. [qd]

(nguoi-viet)

Tin liên quan

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

nine − seven =

- Quảng cáo -spot_img

Bài mới